El hijyeninde sabun ve su her zaman ilk tercihtir; el dezenfektanı ise sabun ve suya ulaşamadığınız ve elleriniz gözle görülür biçimde kirli olmadığı anlar için pratik bir seçenektir. Eller kirli ya da yağlıysa, yemekten önce ve tuvaletten sonra yıkama gerekir. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ve ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) de günlük el hijyeninde bu sırayı önerir. Aşağıda hangi durumda hangisinin seçileceğini bir tabloyla özetledik.
DSÖ, toplum ortamlarında el hijyeni için yayımladığı rehberin duyurusunda sade sabun ve suyla ellerin tamamının ovularak yıkanmasını önerir. Eller gözle görülür biçimde kirli değilse alkol bazlı el ovma ürünlerini bir alternatif olarak belirtir.
CDC’nin el yıkama rehberi de sabun ve suyu ilk sıraya koyar. Sabun ve su yoksa en az %60 alkol içeren bir el dezenfektanı önerir. CDC’nin el dezenfektanı sayfası, eller çok kirli ya da yağlıyken dezenfektanların iyi sonuç vermeyebileceğini belirtir.
| Durum | İlk tercih | Not |
|---|---|---|
| Eller gözle görülür biçimde kirli ya da yağlı | Sabun ve su | Dezenfektan bu durumda yıkamanın yerini tutmaz. |
| Yemekten önce, tuvaletten sonra | Sabun ve su | Rutininizi lavaboya göre planlayın. |
| Yolda, toplu taşımada, lavabo yok; eller temiz görünüyor | El dezenfektanı | Etiketteki miktar ve talimata uyun; ilk fırsatta yıkayın. |
| Alkol istenmeyen anlar (sık kullanım, koku hassasiyeti) | Sabun ve su | Lavabo yoksa alkolsüz ürünler bir seçenektir; ruhsatını ve kullanım amacını kontrol edin. |
Tablo bir ürün etkinlik karşılaştırması değildir; günlük karar için durumunuzu belirlemenize yardım eder.
Ellerinizi temiz, akan suyla ıslatın ve sabunlayın. Avuç içlerini, el sırtlarını, parmak aralarını, başparmakları ve tırnak diplerini atlamadan ovun. Ardından durulayın ve temiz bir havluyla ya da el kurutucuyla kurulayın. Yalnızca parmak uçlarını suya tutmak, bütün eli sabunlayıp yıkamakla aynı şey değildir.
Lavabonun olmadığı yerlerde: yolculukta, toplu taşımada, alışverişte, ofiste ya da okul dönüşünde. Önce ellerinizde gözle görülür kir olup olmadığına bakın. Ürünü ellerin tüm yüzeyine uygulayın ve kuruyana kadar ovuşturun; miktar ve süre için ürünün etiketini esas alın. Adım adım uygulama için el dezenfektanı nasıl kullanılır? rehberimize bakabilirsiniz.
Dezenfektan kullanmak gün boyu el yıkama ihtiyacını ortadan kaldırmaz. Yemek ve tuvalet gibi anlar tekrar geldiğinde, sabun ve suya ulaşabiliyorsanız elleri yıkayın.
Alkol yanıcıdır, kendine özgü bir kokusu vardır ve sık kullanımda bazı kişiler alkollü ürünleri tercih etmez. Bu durumlarda alkolsüz el dezenfektanları bir seçenek olarak öne çıkar. Yukarıdaki DSÖ ve CDC önerilerinin alkol bazlı ürünler için yazıldığını, alkolsüz ürünleri kapsamadığını belirtelim; alkolsüz bir ürün seçerken ruhsatına ve etiketteki kullanım amacına bakın. Alkolsüz ürünlerin nasıl çalıştığını ve nelere dikkat edileceğini alkolsüz dezenfektan olur mu? rehberimizde anlattık.
CleanSmart Antimikrobiyal El ve Cilt Spreyi alkol içermez, kokusuzdur ve durulama gerektirmez. Etken maddesi, tuzlu suyun elektroliziyle elde edilen hipokloröz asittir (HOCl). Ürün, T.C. Sağlık Bakanlığı’nın 2022/46 numaralı biyosidal ürün ruhsatıyla (Ürün Tipi 1) Dilovası / Kocaeli’de üretilir ve kullanım kapsamı el ve cilttir. 100, 250, 500 ve 1000 ml boyları vardır. Ayrıntılar el ve yüz hijyeni sayfasında.
Evet, yemekten önce ve tuvaletten sonra el yıkama rutini devam eder. Görünür kir olmaması tek başına yeterli bir ölçüt değildir.
Hayır. Ellerde belirgin yağ ya da kir varsa sabun ve suyla yıkayın.
Hayır. Sabun ve su ilk tercihtir. Dezenfektan, sabun ve suya ulaşamadığınız anlar için pratik bir seçenektir.
Ürünün uygulandıktan sonra suyla durulanmadan kuruyabileceği anlamına gelir. Bu özellik, kirli ellerin yıkanması gerektiği gerçeğini değiştirmez.
Okul, kreş, ofis ve işletmeler için toplu alım ya da bayilik görüşmeleri telefon ve e-posta üzerinden yürütülüyor.
Biyosidal ürünleri güvenli bir şekilde kullanınız. Kullanmadan önce daima etiketi ve ürün bilgisini okuyunuz. Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; sağlıkla ilgili konularda hekime danışılmalıdır.
